مشغول انجام هر کاری که هستین، باید بدونین که راه های بهتر، آسون تر و پُربازده تری هم واسه انجام اون کار هست. به عنوان یک دانش آموز، دانشجو، کارمند، کارآفرین، ورزشکار، هنرمند، معلم، خونه دار، مدیر یا رهبر یه گروه، همیشه می تونین تغییرات مثبت و مؤثری در شغل و وضعیت خود بسازین. لازمه ی این تغییرات، داشتن ایدهایی نوآورانه و اجرای آنهاست. مثلا ایده ی خودرو تغییر بزرگی در زندگی بشر درست کرد، ایده ی جاده و خیابون، استفاده از خودروها رو راحت تر کرد، ایده ی قوانین راهنمایی و رانندگی بازم بر راحتی استفاده از خودروها اضافه کرد و به مرور ظهور ایده های جدیدتر، بازدهی مصرف سوخت، سرعت و ایمنی خودروها رو بیشتر کرد. حالا ما در شُرُف ورود به عصر خودروهای هوشمند هستیم. ایده های جدید هر لحظه در حال تغییر دادن ابعاد مختلف زندگی ما هستن. با کمی تفکر و دقت، می تونین تغییرات باورنکردنی در زندگی از ۱۰ سال پیش تا کنون رو خیلی راحت احساس کنین. شاید تغییر بزرگ بعدی در زندگی شما وابسته به کشف و اجرای یک ایده ی ساده و نوآورانه باشه. در این مقاله به بررسی روش کشف اینجور ایدهایی می پردازیم.

 

فرق «ایده» و «محصول»

۱. علایق واقعی تون رو بشناسین

واسه اینکه ایده های مفید و مؤثری تولید کنین، اول باید موضوعاتی رو که موردعلاقه ی شمان یا واسه تون مسئله و مشکل به حساب بین، شناسایی کنین. چی در شما شور و اشتیاق ایجاد می کنه؟ چه موضوعی واسه شما مهمه؟ به دنبال راهی واسه افزایش درآمد هستین؟ تفریح و سرگرمی فعلی شما می تونه راهی واسه کسب درآمد باشه؟ چه جوری می تونین بخشی از وقت خود رو به علایق تون اختصاص بدین؟

ذهن یک ماشین هدف جو (سایکو سایبرنتیک) است که وقتی هدف رو براش مشخص کنین، خودبه خود در راه تولید ایده قرار میگیره. مرحله بعد اینه که ذهن خود رو واسه کسب اطلاعات و علم از منابع مختلف، باز بذارین.

۲. پهنای باند فکر خود رو زیاد کنین

لازمه ی یافتن ایده های جدید و خلاقانه، اینه که ذهن مون رو به روی تموم منابع موجود باز کنیم. اگه هدف شما اینه که از راهِ مطالعه کسب درآمد کنین، شاید با علم و دیدگاه فعلی تون، هیچ ایده ای واسه انجام این کار نداشته باشین اما وقتی با ذهنی باز و پذیرا اونو مورد توجه قرار میدید، به مرور ایده های جالب تری کشف می کنین. مثلا ایده ی سایتی واسه معرفی و فروش کتاب به ذهن تون می رسه که می تونین با دریافت درصدی از فروش کتابا یا از راه کسب درآمد کنین یا به ذهن تون می رسه که با یک مجله همکاری کنین و با نوشتن بخش «معرفی کتاب» واسه اون مجله، کسب درآمد کنین. پس باید ذهن خود رو در موقعیتای مختلف با محوریت موضوع دلخواه باز نگه داریم و از خود بپرسیم که چه رابطه ای بین این وضعیت و اون موضوع هست. واسه این منظور باید در هر چیز دور خود دقیق شید. باید تا جایی که می تونین در مورد ی کار و فعالیت خود اطلاعات کسب کنین.

«افراد خردمند مغزشون رو با ورزشای فکری مشغول نمی کنن بلکه خود رو در موردای کاری شون غرق می کنن. رمان نویسان رمانای زیاد و محققان مطالب علمی زیاد می خوندن.»

– استیون پینکر، استاد دانشگاه هاروارد

 

 

۳. قدرت مشاهده خود رو تقویت کنین

واژه ایده (idea) ریشه ی یونانی داره و به معنای «مشاهده، درک و دیدن» است. منظور از مشاهده اینجا «اجرا حواس پنج گانه واسه دریافت اطلاعات از محیط» است، یعنی به طور دقیق به دور خود نگاه کنیم، صداها و گفت وگوها رو بسیار دقیق و جمع کردن حواس داشته باشیم. بخش مهمی از نوآوریا، واسه حل مشکلات به وجود اومدند. ما واسه تشخیص مشکل، باید مشاهده گر دقیقی باشیم. مثلا بیشتر کودکان واسه مسواک زدن تنبلی می کنن اما والدین به جای اینکه این مشکل رو درک و در مورد اون فکر کنن، فقط کودکان رو واسه مسواک زدن نصیحت، تشویق یا تنبیه می کنن. این قضیه واسه پانیت ناندا، مهاجرِ هندی ساکن آمریکا که مشاهده گر دقیقی بود، فرق داشت. دختر چار ساله ی اون نسبت به همسالان خود علاقه کمتری به مسواک زدن داشت. یک روز اون به دخترش پیشنهاد داد که بعضی کارای روزمره مثل مسواک زدن رو با هم بکننن. دخترش در جواب گفت که این کار رو زمانی انجام میده که کفشای چشمک زن کتانی اش رو پیدا کنه. با این پیشنهاد جرقه ای تو ذهن پانیت ناندا ساخته شد. اون به مغازه اسباب بازی رفت و چند جفت گوشواره ی مغناطیسی چشمک زن خرید و اونا رو به مسواک دخترش آویزون کرد. اون روز دخترک با لذت تموم به مدت ۸ دقیقه مسواک زد. ایده ی به دلیل این مشاهده و توجه دقیق، حالا به شرکتی تبدیل شده که اجناس بهداشتی دهن و دندان رو واسه کودکان تولید می کنه و محبوب ترین محصول اون مسواکی به نام کرم شب تابه که چراغای اون موقع مسواک زدن، چشمک میزنن. پس با مشاهده ی دقیق و دقت زیاد در زندگی روزمره، جدا از اینکه اینکه می تونین مشکلات رو حل کنین، می تونین اونا رو به فرصتی واسه موفقیت هم تبدیل کنین.

۴. دفترچه ایده پردازی داشته باشین

ذهن مخزن افکاره و واسه اینکه همیشه در حال رشد بمونه، اطلاعات ورودی و خروجی اش باید در تعادل باشن. نوشتن یک ایده به معنی خارج کردن یک فکر از مخزن ذهنه و باعث نبود تعادل ذهن می شه. ذهن واسه حفظ تعادل خود باید یک ایده ی جدید تولید کنه. واسه همین، نوشتن ایده ها واسه تموم ایده پردازان بزرگ چیزی اساسیه. بیشتر اونا دفترچه هایی واسه ثبت ایده داشتن و تموم دیده ها، شنیدهای تأمل برانگیز، ایده ها و نظرات مربوط به طرحا و موضوعات دلخواه خود رو در اون یادداشت می کردن. توماس ادیسون نمونه ای از همین افراد بود. اون افکارش رو در بیشتر از ۲۵۰۰ دفترچه که هرکدام شون کمه کم ۲۰۰ برگ داشت، ثبت کرده. ادیسون آزادانه نکته ورداری می کرد و نکات اون بیشتر شامل طرحای خامی از ایده های ساده و بخشای مختلف اختراعات اون بود.

۵. عضلاتِ ایده پردازی خود رو تقویت کنین

ایده پردازی مثل هر مهارت دیگری نیازمند تمرینه. هر روز یه مدت رو به ایده پردازی اختصاص بدین و هر چیزی که رو که به ذهن تون می رسه، هرچقدر احمقانه و هرچقدر بی ربط، در دفترچه ایده پردازی تون بنویسین. یکی از بهترین محرکای ذهنی واسه ایده پردازی، «پرسیدن سؤال» است. سؤالاتی در مورد موضوع موردنظرتان مطرح کنین و اونا رو در دفترچه خود بنویسین. اگه این کار رو چندبار تکرار کنین، جوابا و ایده های جدیدی به ذهن تون می رسن و متعجب تون می کنن.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   چه جوری افکار منفی رو در ۷ قدم از خود دور کنیم؟ 

۶. همیشه و همه جا در جست وجوی ایده های جدید باشین

همونجوریکه دیدیم مسئله ساده ای مثل مسواک زدن باعث تولید یک ایده ی خلاقانه و درنهایت ایجاد یک شرکت بزرگ شد. پس تموم مشکلات و حتی مسائل ساده ی زندگی روزمره می تونن فرصتی واسه دستاوردهای بزرگ باشن به شرطی که خوب به اونا دقت کنیم و ایده های مخفی اونا رو شناسایی کنیم. خیلی از ایده های نوآورانه در موقعیتای بی ربط و غافل گیرکننده به ذهن می رسن، پس بهتره همیشه دفترچه ایده های خود رو به همراه داشته باشین تا بتونین بی معطلی اونا رو یادداشت کنین.

«پس از اینکه تصمیم گرفتم ایده های تجاری رو جست وجو کنم، همه جا رو پر از ایده می دیدم. این موضوع مثل دریافت فرکانسای رادیوییه. شما با امواج رادیویی محاصره شدین و اگه نتونین خودتون رو با اونا تنظیم کنین، نمی تونین دریافت شون کنین.»

– جیم کُچ، کارآفرین

 

 

۷. ایده های زیادی تولید کنین

«واسه به دست آوردن یک ایده ی خوب، باید ایده های زیادی داشته باشین.»

– توماس ادیسون

 

 

هر اندازه ایده های بیشتری تولید کنین، احتمال کشف یک ایده ی بکر و خلاقانه بیشتر می شه. طوفان فکری یکی از روشای مناسب واسه تولید ایده های زیاده. بهتره طوفان فکری رو با روش نقشه ذهنی ترکیب کنین. واسه این کار در وسط یک کاغذ بزرگ موضوع اصلی (مثلا: چه جوری از راه مطالعه کردن کسب درآمد کنم؟) رو بنویسین. بعد هر ایده ای رو که به نظرتون می رسه، یادداشت کنین. بهتره موضوع اصلی و هر ایده رو داخل یک دایره قرار بدین. دایره ی اصلی رو با یک پیکان به دایرهای فرعی وصل کنین. این روش قسمت راست مغز رو که به شکل غیرخطی و شهودی کار می کنه درگیر و ایده های زیادی تولید می کنه. اگه طوفان فکری به شکل گروهی انجام شه، تنوع و تعداد ایده ها و هم امکان کشف ایده های خلاقانه تر بیشتر می شه.

۸. وارد گفت وگو شید

«ذهنای بزرگ درباره ایده ها بحث می کنن، ذهنای متوسط درباره رویدادها حرف میزنن و ذهنای کوچیک درباره آدما صحبت می کنن.»

– النور روزولت

 

 

ایجاد رابطه و گفت وگو با بقیه در مورد ایده ها و مسائل مورد علاقه تون، روشی عالی واسه کشف و آزمایش ایده هاست. نظرات بقیه رو در مورد ایده هاتون بپرسید و اونا رو بررسی کنین. موقع گفت وگو معمولا ایده های جدیدی ظهور می کنن. هرکی نگاه منحصربه فردی به مسائل مختلف داره و همین ویژگی باعث می شه که در گفت وگو با بقیه، بتونیم مسائل رو از زوایای مختلفی ببینیم و اونا رو عمیق تر درک کنیم. این درک عمیق تر به ایجاد ایده های جدید کمک می کنه.

۹. بین بخشای مختلف، رابطه برقرار کنین

یکی از صورتا خلاقانه ی هر ایده ایجاد رابطه بین دو بخش ی به ظاهر نامرتبطه. همونجوریکه دیدیم پانیت ناندا بین مشکل مسواک زدن دخترش و علاقه اون بهش کفشای خاص، رابطه برقرار کرد و بعد با در رابطه کردن اونا با کسب وکار، تونست شرکت موفقی تأسیس کنه. شمام می تونین بخشای به ظاهر نامربوط زندگی و علایق خود رو با هم در رابطه کنین، کافیه اونا رو یادداشت و در موردشان ایده پردازی کنین. خیلی از مواقع ترکیب کردن ایده های موجود، به ایده ای جدید و خلاقانه منتهی می شه. همه اختراعات ادیسون اصیل و دست اول نبودن. مثل بیشتر اجناس و فعالیتای خلاقانه، اون فقط ایده های موجود رو با هم ترکیب می کرد و ایده ی جدیدی رو به دست میاره.

۱۰. ایده رو آزمایش کنین

هر ایده ای ارزش و توانایی اجرایی شدن رو نداره. در این مرحله باید سعی کنین به یک آزمایش واقعی و درک روشنی از ایده ی خود برسین و تا حد ممکن اونو قابل لمس کنین. می تونین طرحی از اون بکشین یا به شکل یک نوشته درباره اون توضیح بدین. ایده ی خود رو با بقیه مطرح کنین و ببینین چقدر واسه شون قابل لمس و قابل درکه. انتقادات بقیه خصوصا کارشناسان اون بخش رو . ایده ی خود رو با ایده های مثل مقایسه کنین و ببینین ایده ی شما چه امتیازات و معایبی داره. لازم نیس که ایده ی شما کامل و بدون مشکل باشه. تا جایی که ممکنه ایده ی خود رو شفاف، قابل لمس و کامل کنین و بعد واسه اجرای اون سعی کنین.

۱۱. ایده ی خود رو عملی کنین

ایده ها تا زمانی که استفاده کرده نشن، هیچ ارزشی ندارن. اگه ایده ای واسه افزایش درآمد خود پیدا کرده این، باید اونو به کار بگیرین وگرنه هیچ افزایش درآمدی در بین نمیشه. ممکنه به ایده ای خلاقانه و مؤثر واسه مقابله با آلودگی هوا دست پیدا کرده باشین، اما اگه اون ایده استفاده کرده نشه، هیچ سودی واسه شما و بقیه نداره. به کارگرفتن ایده با توجه به موضوع و گستردگی اون، نیازمند شرایط متفاوتیه. بعضی ایده ها مربوط به زندگی شخصی هستن و معمولا به سرعت قابل اجرا هستن، اما اگه ایده ای واسه افزایش فروش شرکت تون داشته باشین، باید مدیران شرکت رو واسه اجرای اون قانع کنین. خیلی از ایده ها رو میشه در سطح محدود اجرا کرد و پس از اطمینان از بازدهی شون، اونا رو در سطح بزرگ تری هم به کار گرفت. ایده ها شروع تموم دستاوردهای کوچیک و بزرگ هستن پس تموم سعی خود رو واسه اجرای ایده ها یتان به کار بگیرین.

منبع:

شکارچی ایده، روش کشف و اتفاق بهترین ایده ها، اندی بوینتون، بیل فیشر و ویلیام بول، ترجمه ی ع. هوشیاری، نشر مؤسسه ی خدمات فرهنگی رسا.

دسته‌ها: آموزشی